‘Bloedtransfusies bij extreem te vroeg geboren baby’s zijn nodig, maar ze kunnen beter’

Meer dan 90% van de extreem te vroeg geboren baby's krijgt meerdere bloedtransfusies met bloed van volwassen donoren. Uit recent onderzoek van Erasmus MC blijkt dat er een verband is tussen deze transfusies en twee aandoeningen die vaak voorkomen bij vroeggeboorte. De resultaten zijn gepubliceerd in eClinicalMedicine.

De studie laat een relatie zien tussen de bloedtransfusies en de aandoeningen retinopathie van de prematuur (ROP) en bronchopulmonale dysplasie (BPD). ROP is een afwijking aan het netvlies die problemen met het zicht en zelfs blindheid kan veroorzaken. Bij BPD ontwikkelen de longblaasjes zich niet goed. Hierdoor werken de longen minder goed en zijn kinderen vaker vatbaar voor verkoudheidsvirussen en luchtweginfecties.

Bloedtransfusies kunnen beter

'We zagen dat het foetaal hemoglobine, de stof in rode bloedcellen die zuurstof door het bloed vervoert, sneller afneemt na bloedtransfusies met rode bloedcellen van volwassen donoren. Daardoor verandert de samenstelling van hun bloed', legt onderzoeker Jip van Daelen van het Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis uit. 'Door die versnelde daling van foetaal hemoglobine kan er meer zuurstof in de nog onrijpe weefsels terechtkomen. En dat lijkt samen te hangen met deze twee aandoeningen die vooral vaak voorkomen bij vroeggeboorte.'

'Een extreem te vroeg geboren baby heeft ongeveer de hoeveelheid bloed van een dubbele espresso.'

Een bloedtransfusie klinkt misschien als iets groots, maar als je bedenkt dat een extreem te vroeg geboren baby ongeveer de hoeveelheid bloed heeft van een dubbele espresso, gaat het om kleine hoeveelheden. 'Baby's die vóór 28 weken zwangerschap geboren worden, hebben vaak bloedarmoede en krijgen daarvoor meerdere bloedtransfusies. Gemiddeld zijn dat er drie, maar sommige baby's krijgen er wel tien. De bloedtransfusies zijn nodig. Het is dus goed dat we ze geven, maar ze kunnen beter', vertelt neonatoloog Pauline Snijder van Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis.

Niet weggooien, maar verwerken

Daarom wordt er aan een alternatief voor het volwassen donorbloed gewerkt. Binnen een consortium van Erasmus MC, LUMC, Maasstad Ziekenhuis en Sanquin wordt onderzocht of navelstrengbloed van gezonde, voldragen zwangerschappen veilig kan worden ingezameld en volgens alle wettelijke eisen verwerkt kan worden tot een bloedproduct dat geschikt is voor transfusie bij extreem prematuur geboren baby's.

De gezondheid van de prematuren hangt af van veel verschillende factoren, benadrukt Snijder. 'Er is vaak sprake van een mix van factoren, maar wij zijn ervan overtuigd dat je baby's bloed van baby's zou moeten geven. Dat kan door navelstrengbloed te gebruiken dat overblijft in de placenta na de geboorte van gezonde, voldragen baby's. Dit bloed wordt nu na de geboorte weggegooid, terwijl het juist voor deze kwetsbare pasgeboren kinderen het verschil zou kunnen maken.'

Logistieke uitdaging

Dat kan in principe vrij eenvoudig door het restbloed uit de placenta vlak na de geboorte op te vangen en te verwerken tot een bloedproduct voor transfusie. Toch zit 'm volgens Snijder juist in die verwerking een grote uitdaging. 'De manier waarop wij nu de bloeddonatie organiseren is van afname tot en met het toedienen ingericht op volwassenen. Voor het gebruiken van het bloed van de placenta zou je eigenlijk een hele eigen transfusieketen moeten bouwen.'

'Eén navelstrengbloeddonatie is genoeg voor één transfusie.'

Het navelstrengbloed is nog niet gegeven aan baby's, daarom is er een grote klinische studie nodig om het bij patiënten te testen. De neonatologen juichen dit toe. 'We weten weinig over de effecten van bloedtransfusies bij pasgeboren baby's. Door deze studie krijgen we meer kennis over de nadelen en over een mogelijk alternatief, dat de zorg verbetert en bovendien ook duurzamer is.'

Grote klinische studie

Daarvoor is wel de inzet van de hele keten nodig. Zo kunnen reguliere ziekenhuizen het bloed uit de placenta's van baby's die vanaf 37 weken worden geboren inzamelen. Daarna kan het verwerkt worden tot een bloedproduct dat uiteindelijk in neonatale intensive care-afdelingen (NICU's) gebruikt kan worden. 'We onderzoeken nu in de Pre-Cord studie voor de hele keten of het praktisch haalbaar is om voldoende navelstrengbloedproducten te maken en op te slaan', geeft Elise Huisman van Erasmus MC Sophia Kinderziekenhuis aan. Zij is als kinderhematoloog betrokken bij de studie. 'Je moet bloed op voorraad hebben om het te kunnen matchen.'

'Ook de moeders spelen hierin een belangrijke rol, omdat zij navelstrengbloed van hun baby moeten doneren. Eén donatie is genoeg voor één transfusie. 'Tijdens ons onderzoek gaven de meeste vrouwen graag toestemming. Ze vonden het fijn om er iets goeds mee te kunnen doen', zegt Van Daelen. 'We moeten daarom met elkaar aan de slag om dit op grotere schaal te onderzoeken. Want hoe mooi zou het zijn als we een gezonder bloedproduct kunnen gebruiken dat nu wordt weggegooid?'

Erasmus MC Foundation

Een groot deel van ons werk is mogelijk dankzij donaties. Overweeg om ons te helpen met een donatie.