Skýrsla og tillögur hagtalnanefndar

Hagtalnanefnd hefur skilað forsætisráðherra skýrslu sinni og tillögum. Nefndinni var falið að fjalla um áskoranir og tækifæri í umgjörð hagtölugerðar hér á landi og gera tillögur að úrbótum, m.a. um hvernig megi efla Hagstofu Íslands sem miðstöð hagskýrslugerðar á Íslandi.

Greining nefndarinnar dregur fram að samhæfing hagtölugerðar yfir stjórnkerfið sé takmörkuð og mörk hagtalna gagnvart annarri opinberri tölfræði óljós. Við núverandi skipan sé því ekkert skipulagt innlent hagtölukerfi. Þá bendir nefndin einnig á að gæði lykilhagtalna Hagstofunnar hafi verið undir þrýstingi og að þrátt fyrir sterkan lagalegan grunn skorti íslenska stjórnsýslu skýrara skipulag, samhæfingu og formfasta umgjörð um hagtölugerðina.

Nefndin leggur fram fjórar megintillögur til úrbóta og fjölmargar aðgerðir:

1. Að styrkja Hagstofu Íslands sem miðstöð hagtölugerðar
   Meðal aðgerða sem nefndin leggur til er að bæta gæði lykilafurða Hagstofunnar og að Hagstofa Íslands fái fjárhagslega styrkingu til að flýta innleiðingu nútímalegra innviða þannig að hámarka megi skilvirkni hagtölugerðar og gera innlendri hagtölugerð mögulegt að nýta og styðja við gervigreindarlausnir.
   
   
2. Að koma á formlegu innlendu hagtölukerfi
   Lagt er til að Hagstofa Íslands skilgreini innlenda hagtölukerfið með skýrum hætti og vinni að heildstæðum umbótum á því með samhæfingu að leiðarljósi. Þetta megi gera með útgáfu hagtöluáætlunar til 3-5 ára.
   
   
3. Að efla stjórnskipulag og samráð innan hagtölukerfisins
   Nefndin leggur til að umgjörð og stjórnkerfi innlenda hagtölukerfisins verði styrkt, meðal annars með því að stofna samráðsvettvang framleiðenda og opinberra gagnaveitenda. Jafnframt að koma á samhæfingu innan Stjórnarráðsins um þarfir stjórnvalda fyrir hagtölur.
   
   
4. Að auka skilvirkni í útgáfu opinberrar tölfræði
   Í ljósi mikillar aukningar í útgáfu opinberrar tölfræði á vegum ýmissa ríkisaðila er lagt til að mótuð verði stefna um tilgang hennar og þar með þróun hennar með tilliti til hagkvæmni og skynsamlegrar nýtingar fjármuna ríkisins.

Hagtalnanefnd leggur áherslu á að nýta tækifæri sem felast í sjálfvirknivæðingu og aukinni hagnýtingu stjórnsýslugagna og gervigreindar til framtíðar. Með birtingu skýrslunnar er lagður grunnur að frekari umræðu og stefnumótun um hagtölugerð á Íslandi.

Skýrsla og tillögur hagtalnanefndar