Nieformalne spotkanie szefów dyplomacji Rady Państw Morza Bałtyckiego, UE i Ukrainy

Po nieformalnym spotkaniu Rady Państw Morza Bałtyckiego i Ukrainy ministrowie spraw zagranicznych wydali wspólne oświadczenie, które określa działania przyczyniające się do powstrzymania rosyjskiej agresji przeciwko Ukrainie oraz rosyjskich działań hybrydowych skierowanych przeciwkopaństwom europejskim.

Spotkanie, które miało miejsce 6 listopada w Warszawie, zorganizowano we współpracy z islandzką prezydencją w Radzie Państw Morza Bałtyckiego. Na zaproszenie wicepremiera, ministra spraw zagranicznych Radosława Sikorskiego do Polski przyjechali szefowie dyplomacji państw członkowskich Rady Państw Morza Bałtyckiego, a także Wysoka Przedstawiciel UE ds. Zagranicznych i Polityki Bezpieczeństwa Kaja Kallas oraz Minister Spraw Zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha. Uczestnicy spotkania zaznaczali, że konieczne jest dalsze wsparcie Ukrainy wobec eskalacji rosyjskich ataków powietrznych na ukraińską infrastrukturę krytyczną.

Flanka Wschodnia NATO o bezpieczeństwie Europy

Ministrowie potwierdzili, że Europa powinna pełnić znaczącą rolę w procesie rozmów pokojowych. W rozmowach podkreślano, że kwestie dotyczące podstawowych interesów bezpieczeństwa Europy wymagają obecności przy stole przedstawicieli Flanki Wschodniej.

Minister Sikorski ocenił, że spotkanie potwierdziło jedność państw naszego regionu wobec trwającej rosyjskiej agresji oraz gotowość wzmacniania wsparcia wojskowego i finansowego dla Ukrainy.

Niezbędne jest zachowanie odpowiedniej kolejności. To mocno wybrzmiało podczas dzisiejszych rozmów. Mianowicie, najpierw zawieszenie ognia, a następnie rozmowy o trwałym pokoju i dopiero potem ewentualne rozmowy o tym, jak przywrócić funkcjonowanie europejskiej architektury bezpieczeństwa i być może, jak przywrócić reżimy kontroli zbrojeń.

Z kolei szefowa unijnej dyplomacji Kaja Kallas wskazała:

Putin nie ma prawa weta w kwestiach bezpieczeństwa europejskiego. Każde porozumienie mające na celu zakończenie wojny musi uniemożliwić Rosji ponowne uzbrojenie się i ponowny atak. (…) Ustępstwa powinny dotyczyć agresora, a nie ofiary.

Minister spraw zagranicznych Ukrainy Andrij Sybiha dodał:

Rosja nie jest i nie może być gwarantem europejskiego bezpieczeństwa. Wzór bezpieczeństwa Europy oznacza niezawodną ochronę przed Rosją, a nie dyskusję z Rosją na temat stref wpływów. Nie będzie drugiej Jałty ani Monachium.

Odpowiedź na rosyjską presję hybrydową

Dyplomaci zwrócili uwagę na potrzebę skutecznej reakcji na rosyjską presję hybrydową, w szczególności poprzez zdecydowaną politykę sankcyjną, w tym: dalsze ograniczanie działalności floty złomu i objęcie sankcjami podmiotów ją obsługujących, dodatkowe restrykcje wizowe, sprzeciw wobec udziału Rosji w wydarzeniach sportowych i kulturalnych.

Uczestnicy zgodzili się również, że zasadne jest poszukiwanie możliwości wykorzystania zamrożonych rosyjskich aktywów jako źródła finansowania obrony i odbudowy Ukrainy.

Odstraszanie to nie prowokowanie

Minister Sikorski stwierdził, że wzmacnianie zdolności odstraszania nie służy prowokowaniu Rosji. Kreml powinien zrozumieć, że dalsza agresja będzie wiązała się wyłącznie z rosnącymi kosztami i konsekwencjami.

Polska wspiera Ukrainę

Szef polskiej dyplomacji przypomniał gotowość Polski jako wiodącego państwaFlanki Wschodniej do udziału w ewentualnym procesie pokojowym. Przedstawił także dotychczasową skalę wsparcia Warszawy dla Ukrainy, w szczególności w zakresie środków obrony powietrznej i energetyki.

Priorytetem jest wsparcie Ukrainy w przygotowaniach do nadchodzącego okresu zimowego i zwiększenie odporności jej sektora energetycznego. Polska przeznaczy dodatkowe 8 mln zł na wspólnotę energetyczną. Z tych funduszy zakupione będą generatory dla Ukrainy.

- zaznaczył minister Radosław Sikorski.

Łączny koszt polskich darowizn wojskowych dla Ukrainy wynosi prawie 4 miliardy EUR (2022-2026). W styczniu, kiedy prawie 60% mieszkańców Kijowa nie miało prądu, Polska natychmiast podjęła decyzję o przekazaniu Ukrainie sprzętu - Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych wydzieliła ze swoich rezerw 379 generatorów prądu oraz 18 nagrzewnic. 90 agregatów przekazało miasto st. Warszawa. Dodatkowo Polacy pomagali oddolnie, m.in. poprzez akcję "Ciepło z Polski dla Kijowa".

Minister Sikorski zaznaczył również znaczenie organizowanych w Polsce w listopadzie wielonarodowych ćwiczeń wojsk Koalicji Chętnych, w które zaangażowanych jest niemal 2000 polskich żołnierzy. Mają one zademonstrować gotowość Europejczyków do dalszego wspierania Ukrainy i odegrania ważnej roli w okresie powojennym.

***

Rada Państw Morza Bałtyckiego (RPMB) powstała w 1992 r., a Polska znalazła się w gronie współzałożycieli organizacji. Aktualnie RPMB przewodniczy Islandia. Państwami członkowskimi są obecnie Dania, Estonia, Finlandia, Islandia, Litwa, Łotwa, Niemcy, Norwegia, Polska i Szwecja, a także UE. Głównym zadaniem Rady jest wspieranie dialogu politycznego i współpracy, ustalanie priorytetów strategicznych i kierunków inicjatyw regionalnych zgodnych z długoterminowymi priorytetami organizacji, do których należą: Tożsamość regionalna, Zrównoważony i dobrze prosperujący region, Bezpieczny i stabilny region. Obecnie funkcjonują cztery grupy: ds. zrównoważonej gospodarki morskiej, ds. zwalczania handlu ludźmi, ds. współpracy na rzecz dzieci zagrożonych oraz ds. obrony cywilnej.