INTERVISTA E PLOTË MINISTRIT PËR EVROPËN DHE PUNËT E JASHTME, FERIT HOXHA PËR GAZETËN RUMUNE TIMPUL.

Pyetje për Ministrin për Evropën dhe Punët e Jashtme, Ferit Hoxha

Shkëlqesia Juaj,

Revista Timpul nga Iași, e cila shënon 150-vjetorin e botimit të saj të parë, propozon zhvillimin e një interviste në të cilën ju do të ndani me publikun rumun këndvështrimet tuaja mbi Republikën e Shqipërisë.

Gazetari Sabin Drăgulin:

Ministër, Ju keni një përvojë të gjatë dhe të konsoliduar në diplomaci. Karriera Juaj është mbresëlënëse. Së fundmi keni marrë detyrën e Ministrit për Evropën dhe Punët e Jashtme. Sipas mendimit Tuaj, çfarë e bën Shqipërinë një partner strategjik të rëndësishëm për Bashkimin Evropian, si në aspektin politik ashtu edhe në atë ekonomik?

Sh.T.Z FERIT HOXHA:

Faleminderit për fjalët Tuaja të mira dhe për vlerësimin e karrierës sime në shërbimin diplomatik. Besimi që më ka dhënë Kryeministri Edi Rama për të drejtuar Ministrinë për Evropën dhe Punët e Jashtme përbën, në shumë aspekte, kulmin e një rrugëtimi diplomatik që shtrihet në më shumë se tre dekada e gjysmë. Është njëherazi një nder i madh dhe një përgjegjësi e jashtëzakonshme. Duke pasur privilegjin t'i shërbej Shqipërisë në kontinente të ndryshme, në organizata ndërkombëtare dhe gjatë periudhave sfiduese, e marr këtë detyrë me përulësi, vendosmëri dhe një ndjenjë të qartë misioni.

Përparësia ime kryesore gjatë këtij mandati është të kontribuoj në përshpejtimin e rrugës së Shqipërisë drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Nuk ka projekt më strategjik, më transformues dhe më bashkues për vendin tonë sot. Anëtarësimi në BE nuk është thjesht një objektiv i politikës së jashtme; ai është një projekt gjithëpërfshirës kombëtar që synon të konsolidojë demokracinë, të forcojë shtetin e së drejtës, të modernizojë ekonominë tonë dhe të sigurojë një të ardhme më të mirë për brezat që do të vijnë.

Sa i përket pyetjes se çfarë e bën Shqipërinë një partner të domosdoshëm dhe strategjik për Bashkimin Evropian sot, do të thosha se përgjigjja qëndron te zgjedhjet tona, te pozicioni ynë gjeografik dhe, mbi të gjitha, te qëndrueshmëria jonë.

Në aspektin politik, orientimi evropian i Shqipërisë nuk është çështje komoditeti, por një rikthim në hapësirën tonë natyrore historike dhe kulturore të përkatësisë. Edhe gjatë periudhave kur zgjerimi nuk ishte më në krye të agjendës së Bashkimit Evropian, kur perspektiva e anëtarësimit dukej e largët dhe ndonjëherë e pasigurt, objektivi ynë strategjik nuk ndryshoi kurrë, angazhimi ynë nuk u lëkund dhe besimi ynë në të ardhmen evropiane nuk u zbeh asnjëherë. Integrimi evropian ka mbetur dhe vazhdon të mbetet përparësia jonë kryesore kombëtare.

Anëtarësimi në Bashkimin Evropian është një proces njëkohësisht teknik dhe politik. Ai kërkon reforma, transformim institucional dhe përafrim me acquis communautaire, por në thelb është çështje besimi. Besimi fitohet përmes qëndrueshmërisë, besueshmërisë dhe parashikueshmërisë. Prej dekadash, Shqipëria ka ruajtur një përafrim 100 për qind me Politikën e Përbashkët të Jashtme dhe të Sigurisë të Bashkimit Evropian. Qëndrimet, sanksionet dhe vendimet e politikës së jashtme të BE-së bëhen edhe të tonat, jo për shkak të detyrimit, por nga bindja. Kjo qëndrueshmëri ka dëshmuar se Shqipëria nuk është thjesht përfituese e sigurisë evropiane, por edhe kontribuuese aktive në të.

Shqipëria merr pjesë aktivisht në një sërë misionesh dhe operacionesh të udhëhequra nga Bashkimi Evropian në mbarë botën, duke reflektuar angazhimin tonë për paqen, stabilitetin dhe sigurinë ndërkombëtare. Veçanërisht, gjatë mandatit tonë si anëtare jo e përhershme e Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara në vitet 2022-2023, Shqipëria veproi, në shumë drejtime, si "zëri i tretë i Bashkimit Evropian" në tryezë, duke punuar me përgjegjësi, qëllim dhe besnikëri të palëkundur ndaj parimeve, në koordinim shumë të ngushtë me partnerët tanë evropianë dhe transatlantikë. Pavarësisht madhësisë sonë, ne dëshmuam se mund të japim një kontribut shumë më të madh sesa pesha jonë numerike, në mbrojtje të së drejtës ndërkombëtare, multilateralizmit dhe vlerave mbi të cilat ndërtohet vetë projekti evropian.

Në një botë gjithnjë e më të fragmentuar dhe të pasigurt, ku paqartësia strategjike është bërë e zakonshme, Shqipëria ka bërë një zgjedhje të qartë dhe të pakthyeshme. Orientimi ynë evropian nuk është transaksional; ai është ekzistencial. Ai është i rrënjosur në historinë tonë, i frymëzuar nga vlerat tona dhe i udhëhequr nga vizioni ynë për të ardhmen. Prandaj ne e shohim veten jo thjesht si një vend që synon të anëtarësohet në Bashkimin Evropian, por si një shtet i ardhshëm anëtar që vepron tashmë me të njëjtën ndjenjë përgjegjësie, solidariteti dhe përkushtimi që kërkon anëtarësimi.

Nga pikëpamja gjeopolitike, rëndësia strategjike e zgjerimit është bërë gjithnjë e më e dukshme. Bashkimi Evropian ka kuptuar me të drejtë se zgjerimi nuk është më vetëm një politikë transformimi, por edhe një domosdoshmëri gjeopolitike. Një Ballkan Perëndimor i qëndrueshëm, i begatë dhe plotësisht i integruar është i domosdoshëm për sigurinë dhe konkurrueshmërinë e Evropës në tërësi. Shqipëria zë një vend qendror në këtë ekuacion.

Vendi ynë ka qenë vazhdimisht një faktor moderimi, bashkëpunimi rajonal dhe angazhimi konstruktiv. Ne gëzojmë marrëdhënie të shkëlqyera me fqinjët tanë dhe jemi thellësisht të përkushtuar për të nxitur dialogun, pajtimin dhe ndërlidhjen në të gjithë Ballkanin Perëndimor. Besojmë se bashkëpunimi rajonal dhe integrimi evropian janë procese që e forcojnë njëri-tjetrin. Stabiliteti në Ballkanin Perëndimor përkthehet në stabilitet për Evropën dhe Shqipëria ka dëshmuar gatishmërinë e saj për të marrë përgjegjësi që shkojnë përtej madhësisë së saj.

Si anëtare e NATO-s, Shqipëria kontribuon gjithashtu në sigurinë euroatlantike. Ne mirëpresim infrastrukturë strategjike, marrim pjesë aktivisht në misionet e Aleancës dhe vazhdojmë të investojmë në forcimin e kapaciteteve tona mbrojtëse. Në një epokë të karakterizuar nga kërcënime të reja ndaj sigurisë dhe nga konkurrenca e shtuar gjeopolitike, aleatët e besueshëm kanë më shumë rëndësi se kurrë. Shqipëria ka dëshmuar se është një prej tyre.

Në aspektin ekonomik, Shqipëria po kalon një transformim të thellë. Përmes reformave ambicioze dhe integrimit gjithnjë e më të madh me tregjet evropiane, ne po ndërtojmë një ekonomi moderne dhe konkurruese. Po investojmë fuqishëm në infrastrukturë, ndërlidhje, energji të rinovueshme, digjitalizim dhe turizëm të qëndrueshëm. Po krijojmë kushtet që Shqipëria të bëhet një destinacion gjithnjë e më tërheqës për investime dhe një pjesë integrale e tregut të përbashkët evropian. Konvergjenca jonë ekonomike me Bashkimin Evropian tashmë është në zhvillim të mirë.

Përtej këtyre konsideratave, Shqipëria i sjell projektit evropian edhe diçka po aq të rëndësishme: një shoqëri thellësisht proevropiane. Mbështetja për anëtarësimin në Bashkimin Evropian ndër shqiptarët mbetet ndër më të lartat në Evropë. Ekziston një konsensus i jashtëzakonshëm kombëtar për të ardhmen tonë evropiane, që kapërcen përkatësitë politike dhe ndarjet brezore. Pikërisht kjo bindje u jep reformave tona qëndrueshmëri dhe legjitimitet.

Shpesh dëgjojmë të thuhet se Evropa do të zgjerohet kur të vijë koha e duhur. Nga këndvështrimi ynë, koha e Shqipërisë është tani. Ne kemi hapur të gjithë kapitujt e negociatave me një ritëm të paprecedentë, duke realizuar reforma konkrete dhe rezultate të prekshme. Tashmë kemi hyrë në fazën e fundit të këtij procesi, atë të mbylljes së kapitujve. Ne nuk i qasemi Bashkimit Evropian si një barrë që duhet menaxhuar, por si një anëtar i ardhshëm i gatshëm për të kontribuar në një Evropë më të fortë, më të sigurt dhe më konkurruese.

Për Shqipërinë, anëtarësimi në Bashkimin Evropian nuk ka të bëjë thjesht me mbërritjen në një destinacion. Ka të bëjë me rikthimin në shtëpi. Dhe unë besoj fort se suksesi i Shqipërisë do të jetë gjithashtu një sukses për vetë Evropën.

Gazetari Sabin Drăgulin:

Shqipëria ka një projekt kombëtar që, sipas mendimit tim, është themelor për modernizimin e mëtejshëm të shtetit në përputhje me modelin e demokracive të Evropës Perëndimore: integrimin në Bashkimin Evropian. A besoni se Rumania mund të vazhdojë rolin e saj si mike e shtetit dhe popullit shqiptar? Dhe, nëse po, në ç'mënyrë?

Sh.T.Z FERIT HOXHA:

Faleminderit që e keni formuluar pyetjen rreth projektit tonë më të rëndësishëm kombëtar - integrimit evropian. Përgjigjja ime është e qartë: po, absolutisht. Jam i bindur se Rumania do të vazhdojë të jetë një mike e palëkundur e Shqipërisë dhe e popullit shqiptar, si edhe po aq i bindur se partneriteti ynë do të thellohet edhe më tej ndërsa ecim së bashku në këtë rrugëtim.

Bashkëpunimi ynë mbështetet mbi një themel jashtëzakonisht të fortë. Ne i vlerësojmë marrëdhëniet e shkëlqyera dypalëshe që bashkojnë dy vendet tona. Gjatë viteve, Shqipëria dhe Rumania kanë vepruar vazhdimisht në frymën e mirëkuptimit, besimit dhe respektit të ndërsjellë. Rumania ka qenë një mbështetëse e zëshme dhe e besueshme e perspektivës evropiane të Ballkanit Perëndimor, dhe ne e vlerësojmë thellësisht këtë solidaritet parimor dhe të palëkundur.

Përtej lidhjeve tona rajonale, Shqipëria dhe Rumania janë të dyja aleate të përkushtuara në NATO. Ne ndajmë të njëjtat vlera, të njëjtin angazhim për sigurinë transatlantike dhe të njëjtin vizion për një Evropë të qëndrueshme, të bashkuar dhe të begatë. Në një mjedis gjeopolitik gjithnjë e më kompleks, përputhja e interesave tona strategjike dhe koordinimi i ngushtë mes nesh janë më të rëndësishëm se kurrë. Së bashku e kuptojmë se paqja, stabiliteti dhe qëndrueshmëria demokratike nuk janë të mirëqena, por arritje që duhet të kultivohen dhe të mbrohen vazhdimisht.

Ndërsa vazhdojmë axhendën tonë ambicioze të reformave dhe përballemi me aspektet teknike kërkuese të procesit të anëtarësimit, do të ishim veçanërisht të kënaqur të përfitonim nga përvoja e pasur e Rumanisë. Rruga që ka ndjekur Rumania - nga reformat para anëtarësimit dhe modernizimi institucional deri te integrimi i suksesshëm në Bashkimin Evropian dhe në Tregun e Përbashkët - ofron mësime dhe frymëzim të vlefshëm. Ne e shohim Rumaninë jo vetëm si një mike, por edhe si një partnere të besuar, përvoja e së cilës mund të na ndihmojë të shmangim pengesat dhe të përshpejtojmë përgatitjet tona.

Ne presim me interes intensifikimin e bashkëpunimit dypalësh, veçanërisht në nivel teknik, parlamentar dhe ministror, në mënyrë që të përfitojmë nga ekspertiza dhe praktikat më të mira rumune. Ky partneritet tashmë po jep rezultate konkrete dhe jemi të bindur se mund të bëhet edhe më dinamik në fusha të tilla si infrastruktura, ndërlidhja, energjia, transformimi digjital, arsimi, turizmi dhe kontaktet mes njerëzve.

Komuniteti shqiptar në Rumani dhe mbështetja historike që Rumania i ka dhënë kulturës dhe arsimit shqiptar janë dëshmi të qëndrueshme se lidhjet mes popujve tanë janë shumë më të vjetra sesa politika bashkëkohore. Ato pasqyrojnë një traditë miqësie dhe solidariteti, të cilën ne e vlerësojmë thellësisht dhe dëshirojmë ta ruajmë.

Në fund të fundit, anëtarësimi i Shqipërisë në Bashkimin Evropian nuk është vetëm në interes të Shqipërisë. Ai është në interes të vetë Bashkimit Evropian. Pikërisht përmes valëve të njëpasnjëshme të zgjerimit Evropa është bërë më e bashkuar dhe më e sigurt. Ne ndihemi me fat që kemi mbështetjen dhe miqësinë e vendeve si Rumania, të cilat, nga përvoja e tyre, e dinë se zgjerimi është një nga historitë më të mëdha të suksesit të Bashkimit Evropian.

Prandaj jam plotësisht i bindur se Rumania do të mbetet një mbështetëse e fortë e aspiratave evropiane të Shqipërisë dhe se, së bashku, do të vazhdojmë të ndërtojmë një partneritet që u shërben jo vetëm dy vendeve tona, por edhe një Evrope më të fortë, më të bashkuar dhe më elastike.

Gazetari Sabin Drăgulin:

Shteti rumun ishte mbështetësi më i rëndësishëm i popullit shqiptar në përpjekjet për krijimin e shtetit të vet kombëtar. Historia na ka bashkuar, por edhe na ka ndarë. Përtej faktit se jemi të dy popuj ballkanikë, a besoni se ekzistojnë elemente të përbashkëta kulturore mes rumunëve dhe shqiptarëve?

Sh.T.Z FERIT HOXHA:

Nuk ka asnjë dyshim se marrëdhënia ndërmjet Rumanisë dhe Shqipërisë përbën një shembull të jashtëzakonshëm se si historia, kultura dhe vlerat e përbashkëta mund të krijojnë lidhje të qëndrueshme ndërmjet kombeve dhe popujve.

Rumania zë një vend të veçantë në kujtesën historike të shqiptarëve. Gjatë viteve vendimtare të Rilindjes Kombëtare Shqiptare, Rumania u bë një strehë e vërtetë intelektuale dhe patriotike. Pikërisht në Bukuresht shumë prej figurave më të shquara të lëvizjes kombëtare shqiptare gjetën lirinë dhe mbështetjen e nevojshme për t'u organizuar, për të botuar, për të edukuar dhe për të mbrojtur çështjen shqiptare.

Kjo solidaritet i veçantë është përjetësuar edhe në Himnin Kombëtar të Shqipërisë, teksti i të cilit u shkrua në Bukuresht nga poeti Asdreni, ndërsa muzika u mor nga kompozimi i kompozitorit të shquar rumun Ciprian Porumbescu. Rumania ishte gjithashtu vendi ku jetoi dhe u formua një nga poetët më të mëdhenj lirikë shqiptarë, Lasgush Poradeci, formimi letrar i të cilit dëshmon për shkëmbimet e thella kulturore ndërmjet dy kombeve tona.

Historia e miqësisë sonë pasqyrohet po aq qartë edhe në kontributin që personalitete me prejardhje shqiptare kanë dhënë në ndërtimin e shtetit dhe të kulturës rumune. Familja e shquar Gjika (Ghica) i dha Rumanisë burra shteti dhe reformatorë të një kalibri të jashtëzakonshëm, mes të cilëve Kryeministrin Ion Ghica dhe Elena Ghica, e njohur më mirë si Dora d'Istria, një nga intelektualet më të shquara dhe ndër pionieret e lëvizjes feministe në Evropën e shekullit XIX. Në letërsi dhe arte, figura të tilla si Victor Eftimiu, një nga dramaturgët më të njohur të Rumanisë dhe anëtar i Akademisë Rumune, si edhe tenori i madh Kristaq Antoniu, i cili luajti një rol të rëndësishëm edhe në zhvillimin e traditës operistike shqiptare, simbolizojnë pasurinë e kësaj trashëgimie të përbashkët.

Mbi të gjitha, Rumania ishte ndër vendet e para që njohu pavarësinë e Shqipërisë dhe një nga vendet ku Rilindja Kombëtare Shqiptare gjeti terrenin më pjellor për t'u zhvilluar. Shoqëria rumune u ofroi intelektualëve, patriotëve dhe drejtuesve të komunitetit shqiptar lirinë për të themeluar shoqata kulturore, për të botuar gazeta dhe libra në gjuhën shqipe, si edhe për të kultivuar idenë kombëtare në një moment vendimtar të historisë sonë. Komuniteti shqiptar në Rumani u bë një nga shtyllat më të forta të lëvizjes për pavarësi dhe një urë lidhëse mes dy popujve tanë.

Përtej këtyre momenteve historike, rumunët dhe shqiptarët ndajnë afri të rëndësishme kulturore. Të dy popujt kanë ruajtur gjuhën, traditat dhe identitetin e tyre kombëtar përgjatë shekujve të shënuar nga transformime të thella politike dhe gjeopolitike. Të dy kanë dëshmuar qëndrueshmëri, aftësi përshtatëse dhe një lidhje të fortë me identitetin e tyre evropian.

Sot, vendet tona bashkohen nga një vokacion i përbashkët evropian. Vlerat që përcaktojnë Evropën moderne - liria, demokracia, dinjiteti njerëzor, diversiteti kulturor, solidariteti dhe shteti i së drejtës - janë vlera që të dyja shoqëritë tona i përqafojnë dhe synojnë t'i forcojnë. Si aleatë në NATO dhe partnerë të ngushtë evropianë, marrëdhënia jonë është formësuar nga një ndërgjegjësim i hershëm për interesat e përbashkëta, respekti reciprok dhe aspiratat e përbashkëta.

Njëkohësisht, miqësia jonë ripërtërihet vazhdimisht përmes kontakteve ndërmjet njerëzve, shkëmbimeve akademike, bashkëpunimit ekonomik dhe kontributit të komuniteteve tona përkatëse. Kultura, ndoshta më shumë se çdo element tjetër, vazhdon të shërbejë si urë lidhëse mes shoqërive tona, duke na kujtuar se partneritetet më të forta janë ato që mbështeten mbi njohjen reciproke dhe miqësinë e sinqertë.

Ndërsa Shqipëria përparon me vendosmëri në rrugën e saj drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian, ne e ndjekim me admirim rrugëtimin e suksesshëm evropian të Rumanisë. Përvoja, arritjet dhe zëri i Rumanisë brenda Bashkimit Evropian kanë një rëndësi të madhe për ne. Jemi të bindur se Rumania do të vazhdojë të jetë një nga mbështetëset më të forta dhe një nga miqtë më të afërt të Shqipërisë në familjen evropiane.

Në këtë kuptim, miqësia mes Rumanisë dhe Shqipërisë përfaqëson njëkohësisht një trashëgimi të çmuar historike dhe një partneritet strategjik bashkëkohor. Është një marrëdhënie e ndërtuar jo vetëm mbi kujtimet e së kaluarës, por edhe mbi besimin te e ardhmja - një e ardhme në të cilën dy vendet tona do të vazhdojnë të qëndrojnë krah për krah si aleatë, partnerë dhe miq, duke kontribuar së bashku për një Evropë më të fortë, më të bashkuar dhe më të begatë.

Në fund të fundit, lidhjet ndërmjet Rumanisë dhe Shqipërisë janë shumë më tepër sesa një miqësi tradicionale. Ato janë shprehje e një fati të përbashkët, të formësuar nga përvoja historike të përbashkëta, afërsitë kulturore dhe besimi i palëkundur në të ardhmen tonë të përbashkët evropiane.

Gazetari Sabin Drăgulin:

Jetojmë në një botë globale, ku informacioni arrin te qytetarët në kohë reale. Megjithatë, Bukureshti ndodhet vetëm një orë fluturim larg Tiranës. Diplomacia kulturore, si një komponent themelor i fuqisë së butë (soft power), luan një rol të rëndësishëm. Sipas jush, cilat duhet të jenë politikat kulturore të Shqipërisë në mënyrë që populli rumun ta rizbulojë popullin shqiptar?

Sh.T.Z FERIT HOXHA:

Siç e përmenda edhe më parë, marrëdhëniet ndërmjet Shqipërisë dhe Rumanisë mbështeten mbi një themel të jashtëzakonshëm historik dhe kulturor. Nga kontributi vendimtar i komunitetit shqiptar në Bukuresht gjatë Rilindjes sonë Kombëtare, deri te personalitetet e shquara që ndihmuan në ndërtimin e urave lidhëse mes dy shoqërive tona në letërsi, politikë dhe arte, historia jonë e përbashkët është tashmë e pasur, shumëplanëshe dhe e konsoliduar.

Për mua, diplomacia kulturore nënkupton shndërrimin e kësaj trashëgimie historike në një marrëdhënie të gjallë, dinamike dhe bashkëkohore ndërmjet njerëzve. Qeveritë mund të nënshkruajnë marrëveshje dhe institucionet mund të krijojnë kuadrin e bashkëpunimit, por kultura krijon diçka më të thellë dhe më të qëndrueshme: besimin dhe lidhjen e vërtetë njerëzore. Shpesh është kultura ajo që hap dyer që politika, e vetme, nuk mund t'i hapë, dhe është po kultura ajo që siguron që partneritetet të zgjasin përtej cikleve politike.

Sfida e sotme, për rrjedhojë, nuk është thjesht të kujtojmë të kaluarën tonë të përbashkët, por të zbulojmë në mënyrë aktive njëri-tjetrin në të tashmen dhe, mbi të gjitha, të ndërtojmë së bashku një të ardhme të përbashkët evropiane. Diplomacia kulturore nuk ka pse të mbetet e lidhur me nostalgjinë; ajo duhet të jetë e orientuar nga e ardhmja, gjithëpërfshirëse dhe novatore.

Nëse rumunët do ta rizbulojnë Shqipërinë, besoj se diplomacia jonë kulturore duhet të përqendrohet në paraqitjen e Shqipërisë ashtu siç është sot: një vend evropian në transformim, i rrënjosur thellë në trashëgiminë e tij, por njëkohësisht gjithnjë e më i hapur ndaj botës, krijues dhe modern. Një Shqipëri që është njëherazi e lashtë dhe bashkëkohore, tradicionale dhe dinamike, vendase dhe evropiane.

Për ta arritur këtë, duhet të investojmë në mënyrë më sistematike në shkëmbimet kulturore dhe bashkëpunimin institucional. Kjo përfshin përkthimin dhe qarkullimin e veprave letrare, bashkëprodhime kinematografike dhe festivale të përbashkëta, rezidenca artistike, partneritete universitare, si edhe forcimin e bashkëpunimit ndërmjet muzeve, arkivave dhe institucioneve kulturore. Publiku rumun duhet të ketë më shumë mundësi të njohë shkrimtarët, regjisorët, muzikantët, arkitektët dhe artistët bashkëkohorë shqiptarë, ashtu si edhe publiku shqiptar duhet të ekspozohet edhe më shumë ndaj peizazhit të pasur dhe të larmishëm kulturor të Rumanisë.

Turizmi luan gjithashtu një rol gjithnjë e më të rëndësishëm në diplomacinë kulturore. Çdo vizitor bëhet, në njëfarë mënyre, një ambasador joformal. Vitet e fundit, gjithnjë e më shumë evropianë kanë zbuluar bregdetin shqiptar, malet, sitet arkeologjike dhe pasuritë tona të Trashëgimisë Botërore të UNESCO-s. Do të ishim veçanërisht të kënaqur të shihnim një numër në rritje vizitorësh rumunë që të zbulonin jo vetëm bukuritë tona natyrore, por edhe mikpritjen, traditat, gastronominë dhe mënyrën tonë të përditshme të jetesës - elemente që shpesh lënë përshtypjen më të thellë dhe më të qëndrueshme.

Njëkohësisht, diplomacia kulturore sot është gjithnjë e më shumë digjitale dhe ndërbrezore. Të rinjtë nuk formohen më kryesisht vetëm nga kanalet tradicionale; ata i njohin vendet përmes kinemasë, muzikës, rrjeteve sociale, platformave të transmetimit, lojërave elektronike, përmbajtjeve edukative dhe industrive krijuese. Pikërisht për këtë arsye duhet të investojmë edhe në forma moderne, të qasshme dhe tërheqëse të promovimit kulturor, të cilat komunikojnë me brezat e rinj dhe nxisin ndërveprim të drejtpërdrejtë, spontan dhe autentik ndërmjet shoqërive tona.

Ajo që më bën optimist është fakti se distanca ndërmjet Shqipërisë dhe Rumanisë nuk përcaktohet më nga gjeografia. Bukureshti dhe Tirana ndodhen vetëm një fluturim të shkurtër larg njëri-tjetrit; ekonomitë tona po bëhen gjithnjë e më të ndërlidhura dhe qytetarët tanë udhëtojnë, studiojnë dhe punojnë në mbarë Evropën më shumë se kurrë më parë. Në këtë kuptim, afërsia nuk është më vetëm fizike; ajo është gjithnjë e më shumë njerëzore, kulturore dhe evropiane.

Për këtë arsye, nuk e shoh detyrën tonë thjesht si ndihmë për rumunët që të zbulojnë një vend të panjohur. Përkundrazi, bëhet fjalë për krijimin e më shumë mundësive që rumunët dhe shqiptarët të rizbulojnë se sa shumë gjëra kanë tashmë të përbashkëta, se sa natyrshëm ndërthuren historitë e tyre dhe se sa më shumë mund të arrijnë së bashku si partnerë evropianë, aleatë dhe miq.