ZonMw-beurs voor onderzoek naar vroege risicofactoren voor kansspelproblemen

Welke factoren maken dat sommige jongeren later problemen ontwikkelen met gokken, terwijl anderen dat niet doen? Met een onderzoeksbeurs van ZonMw gaat een onderzoeksteam onder leiding van Ingmar Franken van Erasmus School of Social and Behavioural Sciences (ESSB) onderzoeken welke factoren al vroeg in het leven kunnen wijzen op een verhoogd risico op problematisch gokgedrag.

Vroege herkenning van risicofactoren is belangrijk om gokproblemen te kunnen voorkomen voordat deze ernstiger worden. Op dit moment is nog onvoldoende bekend welke demografische, psychologische, sociale en omgevingsfactoren daadwerkelijk voorspellend zijn voor latere gokproblemen. Daardoor is het lastig om kwetsbare groepen tijdig te herkennen en gerichte preventie te ontwikkelen.

Jongeren jarenlang volgen

Veel bestaand onderzoek naar gokgedrag is gebaseerd op gegevens die op één moment zijn verzameld. Daarmee kunnen verbanden worden gevonden, maar blijft bijvoorbeeld onduidelijk of psychische problemen voorafgaan aan problematisch gokgedrag of er juist het gevolg van zijn.

Het nieuwe onderzoek maakt daarom gebruik van gegevens uit drie langlopende Nederlandse studies: Generation R, Amsterdam-Born Children and their Development (ABCD) en Growing Up Together in Society (GUTS). Samen bevatten deze studies gegevens van duizenden jongeren die gedurende langere tijd zijn gevolgd. Naast informatie over gokgedrag beschikken de studies over gegevens over onder meer psychologische, sociale, demografische en omgevingsfactoren, in sommige gevallen vanaf de zwangerschap tot in de jongvolwassenheid.

Door deze gegevens te combineren kunnen de onderzoekers nagaan welke factoren vroeg in het leven samenhangen met gokgedrag en gokproblemen op latere leeftijd. Tijdens het project worden bovendien nieuwe gegevens over gokgedrag verzameld binnen GUTS en Generation R. Zo kan onder meer worden onderzocht hoe gokgedrag zich ontwikkelt tijdens de overgang van adolescentie naar jongvolwassenheid.

Ervaringen van jongeren onderdeel van het onderzoek

Bij het bepalen van mogelijke risicofactoren kijkt het onderzoeksteam niet alleen naar bestaande wetenschappelijke kennis. Ook de ervaringen van jongeren zelf krijgen een plek in het onderzoek. In focusgroepen gaan de onderzoekers in gesprek met jongeren tussen de 15 en 25 jaar die gokken en met mensen die in het verleden gokproblemen hebben ervaren.

Hun inzichten worden gebruikt om te bepalen welke factoren in de analyses worden meegenomen. Zo combineert het project wetenschappelijke kennis met ervaringskennis van mensen die zelf met gokken en gokproblemen te maken hebben gehad.

De resultaten moeten bijdragen aan een beter begrip van wie kwetsbaar is voor het ontwikkelen van gokproblemen en op welk moment risico's zichtbaar worden. Die kennis kan professionals in preventie en zorg helpen om problemen eerder te herkennen en gerichtere preventiestrategieën te ontwikkelen.

Het onderzoek wordt geleid door Ingmar Franken en is onderdeel van het ZonMw-programma Preventie van Kansspelverslaving 2025-2030. Binnen het project zal ook een promovendus worden aangesteld.