Επιμνημόσυνος λόγος του Υπουργού Ενέργειας, Εμπορίου και Βιομηχανίας κ. Μιχάλη Δαμιανού στο Ετήσι...

Με ειλικρινή αισθήματα σεβασμού και βαθιάς συγκίνησης, έχω την τιμή να παρευρίσκομαι σήμερα στην Αθήνα, εκπροσωπώντας την Κυπριακή Δημοκρατία, στο ετήσιο Αρχιερατικό Μνημόσυνο των πεσόντων κατά το προδοτικό πραξικόπημα και τη βάρβαρη τουρκική εισβολή του 1974.

Πενήντα δύο χρόνια μετά την εθνική τραγωδία, στεκόμαστε με σεβασμό ενώπιον της θυσίας εκείνων που υπερασπίστηκαν την ελευθερία, τη δημοκρατία και τη νομιμότητα. Τιμούμε όλους όσοι έπεσαν στα πεδία των μαχών, τους γνωστούς και τους αφανείς ήρωες, Ελληνοκύπριους και Ελλαδίτες, που πολέμησαν μαζί, μέχρις εσχάτων, απέναντι σε έναν συντριπτικά υπέρτερο εισβολέα.

Η παρουσία μας εδώ δεν αποτελεί μόνο πράξη μνήμης. Είναι, πρωτίστως, πράξη ιστορικής ευθύνης, αφού η μνήμη δεν υπηρετεί το παρελθόν, αλλά φωτίζει το παρόν και καθοδηγεί το μέλλον.

Το καλοκαίρι του 1974 υπήρξε η τραγικότερη καμπή της σύγχρονης ιστορίας της Κύπρου. Το προδοτικό πραξικόπημα άνοιξε διάπλατα τον δρόμο στην Τουρκία να υλοποιήσει τους διχοτομικούς της σχεδιασμούς. Το διπλό έγκλημα του 1974 οδήγησε στην κατοχή πέραν του ενός τρίτου των εδαφών της πατρίδας μας, στον ξεριζωμό εκατοντάδων χιλιάδων συμπατριωτών μας, στον θάνατο, στις καταστροφές και στην προσβολή θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και αρχών του διεθνούς δικαίου.

Ανάμεσα στις πιο οδυνηρές συνέπειες της τουρκικής εισβολής παραμένει, μέχρι σήμερα, η ανοικτή πληγή των αγνοουμένων. Για τις οικογένειές τους, ο χρόνος δεν στάθηκε ποτέ αρκετός, για να απαλύνει τον πόνο της απώλειας και την αγωνία της αβεβαιότητας. Η πλήρης διακρίβωση της τύχης κάθε αγνοουμένου αποτελεί ύψιστο ανθρωπιστικό καθήκον της διεθνούς κοινότητας και, ταυτόχρονα, οφειλή απέναντι στους ίδιους, στους συγγενείς και στους οικείους τους, οι οποίοι, έστω και ύστερα από τόσες δεκαετίες, αναμένουν να λάμψει η αλήθεια και να αποδοθεί η δικαιοσύνη.

Σήμερα αποτίνουμε ιδιαίτερο φόρο τιμής και στους Ελλαδίτες αδελφούς μας, οι οποίοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του καθήκοντος και πρόσφεραν ακόμη και την ίδια τους τη ζωή για την υπεράσπιση της Κύπρου. Η θυσία τους αποτελεί ανεξίτηλη απόδειξη ότι οι αδελφικοί δεσμοί Ελλάδας και Κύπρου δεν εδράζονται μόνο στην κοινή ιστορία, τη γλώσσα και τον πολιτισμό, αλλά έχουν σφραγιστεί με κοινούς αγώνες και αίμα.

Αυτοί οι δεσμοί παραμένουν διαχρονικοί, ακλόνητοι και πολύτιμοι. Εκφράζονται καθημερινά μέσα από τη στενή συνεργασία των δύο κρατών, την κοινή προσήλωση στις αρχές του διεθνούς δικαίου και τη σταθερή επιδίωξη της ειρήνης, της σταθερότητας και της ασφάλειας στην περιοχή μας.

Κυρίες και κύριοι,

Πενήντα δύο χρόνια μετά, η παράνομη κατοχή εξακολουθεί να αποτελεί μια οδυνηρή πραγματικότητα, αλλά και τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η Κυπριακή Δημοκρατία. Η Κύπρος παραμένει το μοναδικό μοιρασμένο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EE) και οι Κύπριοι είναι οι μόνοι πολίτες του ευρωπαϊκού οικοδομήματος που δεν μπορούν να απολαμβάνουν θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα στην ίδια τους την πατρίδα. Στερούμαστε, μεταξύ άλλων, της ελεύθερης διακίνησης, εγκατάστασης και άσκησης των θρησκευτικών μας δικαιωμάτων στο κατεχόμενο τμήμα του νησιού μας.

Τα τετελεσμένα της εισβολής συνεχίζουν να παραβιάζουν κατάφωρα το διεθνές δίκαιο, ενώ η Τουρκία εξακολουθεί να επιδιώκει τη μονιμοποίηση της διαίρεσης της Κύπρου, προβάλλοντας απαράδεκτες αξιώσεις που βρίσκονται εκτός του συμφωνημένου πλαισίου λύσης και σε πλήρη αντίθεση με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών. Η πολιτική της τουρκοποίησης των κατεχόμενων περιοχών μας συνεχίζεται αδιάλειπτα, μέσα από τον παράνομο εποικισμό, την εκμετάλλευση των περιουσιών των εκτοπισμένων μας και τη συστηματική υποβάθμιση της πολιτιστικής και θρησκευτικής κληρονομιάς του τόπου μας.

Η δική μας πλευρά δεν συμβιβάζεται με την κατοχή ούτε αποδέχεται τη λογική των τετελεσμένων. Παραμένουμε σταθερά προσηλωμένοι στην επιδίωξη της επανένωσης της πατρίδας μας, στη βάση του συμφωνημένου πλαισίου των Ηνωμένων Εθνών (HE), του διαπραγματευτικού κεκτημένου, καθώς και των αρχών, των αξιών και του Δικαίου της EE. Για την Κυπριακή Δημοκρατία, όπως και για την EE και τη διεθνή κοινότητα, η μόνη αποδεκτή προοπτική είναι η επίλυση του Κυπριακού στη βάση της διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.

Προς αυτή την κατεύθυνση εργάζεται με συνέπεια και αποφασιστικότητα ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας κ. Νίκος Χριστοδουλίδης. Μέσα από συνεχείς διπλωματικές πρωτοβουλίες, σε στενό συντονισμό με την Ελληνική Κυβέρνηση και αξιοποιώντας τη δυναμική που δημιουργεί η ενεργητική και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική της Κυπριακής Δημοκρατίας, έχουν δημιουργηθεί οι συνθήκες για την επανενεργοποίηση του διεθνούς παράγοντα και τη δρομολόγηση των εξελίξεων που μπορούν να οδηγήσουν στην επανέναρξη των απευθείας διαπραγματεύσεων.

Σε αυτό το πλαίσιο, βρίσκεται σήμερα σε εξέλιξη μια ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία, η οποία κατέστη εφικτή χάρη στη σταθερή πολιτική βούληση και τις επίμονες προσπάθειες της Κυπριακής Δημοκρατίας, όπως αναγνωρίζεται και από τη διεθνή κοινότητα. Μεταξύ άλλων, χαιρετίζουμε την ανακοίνωση του διορισμού, μόλις αυτή την εβδομάδα, Ειδικού Απεσταλμένου της EE για το Κυπριακό.

Η θετική αυτή δυναμική συνδέεται, ασφαλώς, άμεσα με τον αναβαθμισμένο διεθνή ρόλο και την αυξημένη αξιοπιστία της χώρας μας, απόρροια της συνεπούς εξωτερικής πολιτικής που ακολουθούμε και της ουσιαστικής συμβολής της Κύπρου στη διαμόρφωση κρίσιμων ευρωπαϊκών πολιτικών, όπως επιβεβαιώθηκε και κατά την πρόσφατη επιτυχημένη Προεδρία του Συμβουλίου της EE.

Στηρίζουμε έμπρακτα την προσπάθεια του Γενικού Γραμματέα των HE, αξιοποιώντας παράλληλα το αυξημένο ενδιαφέρον της EE και τη σαφή διασύνδεση της πορείας των ευρωτουρκικών σχέσεων με το Κυπριακό, με στόχο τη δημιουργία των προϋποθέσεων για ουσιαστική πρόοδο.

Γνωρίζουμε ότι ο δρόμος δεν είναι εύκολος. Η αδιαλλαξία της Τουρκίας εξακολουθεί να αποτελεί το βασικό εμπόδιο στην πρόοδο. Ωστόσο, η επιμονή μας στον διάλογο, στη διπλωματία και στη διεθνή νομιμότητα δεν είναι ένδειξη αδυναμίας. Είναι έκφραση ευθύνης απέναντι στις επόμενες γενιές και, πρωτίστως, απέναντι σε όσους αγωνίστηκαν και θυσίασαν τη ζωή τους για την πατρίδα.

Με την ευκαιρία αυτή, επιτρέψτε μου να εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες του Κυπριακού Ελληνισμού προς την Ελλάδα για τη διαχρονική αλληλεγγύη, την έμπρακτη συμπαράσταση και τη σταθερή, ανιδιοτελή στήριξή της.

Ελληνίδες και Έλληνες,

Η σημερινή ημέρα αποτελεί υπόμνηση ότι η ελευθερία, η δημοκρατία και η εθνική αξιοπρέπεια δεν είναι αυτονόητα αγαθά. Κατακτώνται με αγώνες, διαφυλάσσονται με ενότητα και απαιτούν διαρκή προσήλωση σε αρχές και αξίες.

Η αληθινή δικαίωση για όσους θυσιάστηκαν δεν θα έρθει απλώς με τη διατήρηση της μνήμης τους. Θα έρθει την ημέρα κατά την οποία η Κύπρος θα πάψει να είναι η τελευταία διαιρεμένη χώρα της Ευρώπης. Την ημέρα που οι πρόσφυγες θα μπορέσουν να επιστρέψουν στις πατρογονικές τους εστίες, που θα διακριβωθεί η τύχη και του τελευταίου αγνοουμένου και που ο κυπριακός λαός θα ζήσει ξανά σε συνθήκες ειρήνης, ασφάλειας και ελευθερίας, σε μια πατρίδα επανενωμένη και απαλλαγμένη από κατοχικά στρατεύματα και αναχρονιστικές εγγυήσεις.

Αυτό αποτελεί το διαρκές, εθνικό χρέος μας απέναντι στους ήρωές μας.

Αιωνία τους η μνήμη.

(ΓΑ/ΑΤ/ΑΣ/NZ)