Ný atvinnustefna Íslands samþykkt

Ríkisstjórnin hefur samþykkt nýja atvinnustefnu Íslands. Þessi fyrsta heildstæða atvinnustefna Íslands er 10 ára vaxtarplan sem lýsir því hvernig stjórnvöld vinna með atvinnulífi og samfélagi að verðmætasköpun í landinu. Atvinnustefnunni fylgir einnig aðgerðaáætlun sem nær til áranna 2026 - 2027 þar sem settar eru fram 35 aðgerðir til að stuðla að markvissri innleiðingu stefnunnar.

"Ný atvinnustefna Íslands markar tímamót. Í fyrsta sinn hefur ríkisstjórn Íslands samþykkt atvinnustefnu sem er birt og öllum ljós. Þannig samhæfum við aðgerðir stjórnvalda gagnvart atvinnulífi og stuðlum að því að stjórnkerfið allt vinni að sama marki. Þetta veitir fyrirsjáanleika til fjárfestinga og uppbyggingar, " segir Kristrún Frostadóttir, forsætisráðherra.

Hún kynnti í dag nýja atvinnustefnu ásamt hinum formönnum stjórnarflokkanna, Þorgerði Katrínu Gunnarsdóttur utanríkisráðherra og Ingu Sæland, mennta- og barnamálaráðherra.

"Atvinnustefnan hefur það meginmarkmið að efla útflutning og atvinnugreinar með mikla framleiðni. Með því leggjum við áherslu á góðan hagvöxt sem er í jafnvægi við samfélag og innviði. Til að styrkja Ísland og bæta lífskjör þjóðarinnar," segir forsætisráðherra.

Háframleiðnigreinar, stórfjárfestingar á landsbyggðinni og einföldun regluverks

Atvinnustefnan er afrakstur víðtæks samráðs stjórnvalda við fjölbreyttan hóp hagaðila undanfarna mánuði. Í stefnunni er fjallað sérstaklega um lykilviðfangsefni og áskoranir en til grundvallar stefnunni liggur stöðugreining um þróun efnahags- og atvinnulífs 2010 - 2024. Þar er m.a. dregið fram að hagvöxtur á mann undanfarin ár hafi verið afar takmarkaður og hagvöxtur á tímabilinu byggi fyrst og fremst á fólksfjölgun.

Í atvinnustefnunni er sett fram framtíðarsýn þar sem verðmætasköpun er knúin af fjölbreyttum útflutningi sem byggir á nýsköpun og sjálfbærri nýtingu auðlinda. Er sérstaklega horft til frekari vaxtar háframleiðnigreina.

Áhersla er lögð á einföldun regluverks, aukna orkuöflun, styrkingu innviða, eflingu iðnnáms, styrkingu STEM-greina, eflingu vísinda og nýsköpunar, aukna færni á vinnumarkaði og að vinna aftur skipulega að stórfjárfestingum í nýjum kjölfestuverkefnum á landsbyggðinni.

"Við búum í breyttum heimi með aukinni óvissu í alþjóðaviðskiptum og leggjum því áherslu á aukið efnahagslegt öryggi Íslands og áfallaþol - fyrir fyrirtækin og fjölskyldurnar í landinu. Við stöndum sömuleiðis frammi fyrir hröðum tækniframförum, ekki síst í gervigreind, sem mun hafa mikil áhrif á atvinnuvegina til framtíðar. Því ætlum við að byggja upp sterka gervigreindarinnviði og auka framleiðni og verðmætasköpun," segir Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir, utanríkisráðherra.

"Menntun er stærsta atvinnumálið. Við ætlum því að efla raunvísindi, tækni, verkfræði og stærðfræði innan skólanna og um leið styrkja starfs- og iðnnám. Markmiðið er að fleiri ungmenni fái raunhæf tækifæri til blómstra og þau hafi bæði gagn og gaman í skólunum okkar," segir Inga Sæland, mennta- og barnamálaráðherra.

35 aðgerðir til að fylgja stefnunni eftir

Þær 35 aðgerðir sem er að finna í aðgerðaáætlun atvinnustefnunnar skiptast í fjögur forgangsverkefni:

• Orku- og innviðaumbreyting sem undirstaða sterkara hagkerfis

  Aðgerðir miða að því að tryggja nægt og samkeppnishæft framboð raforku, skilvirkt flutnings- og dreifikerfi og skýrari umgjörð fyrir leyfisferla og fjárfestingar. Markmiðið er að efla orkuöryggi, styðja við orkuskipti, bæta fyrirsjáanleika til fjárfestinga og einfalda rekstrarumhverfi atvinnulífsins. Jafnframt er stefnt að því að laða að fjárfestingu, bæta aðgengi að erlendum mörkuðum og styrkja efnahagslegt öryggi Íslands.

• Öflugur mannauður, þekking og færni fyrir atvinnulíf framtíðarinnar

  Aðgerðir miða að því að skapa forsendur fyrir því að Ísland geti mætt örri tækniþróun og alþjóðlegri samkeppni. Áhersla er lögð á STEM-greinar, verk- og tæknimenntun, sveigjanlegar námsleiðir og aðlögun menntakerfisins að þörfum atvinnulífsins. Jafnframt er lögð áhersla á mikilvægi þess að laða að sérfræðinga á heimsmælikvarða og efla tæknilega og stafræna hæfni á íslenskum vinnumarkaði.

• Vísindi og nýsköpun sem drifkraftur verðmætasköpunar

  Aðgerðir miða að því að bæta umgjörð rannsókna, tækniþróunar, menntunar og nýsköpunar og styrkja tengsl háskóla, atvinnulífs og stjórnvalda. Með markvissri og fyrirsjáanlegri stuðningi, bættum aðgangi að fjármagni og uppbyggingu innviða á lykilsviðum verður lagður traustur grunnur að aukinni verðmætasköpun og fjölbreyttari útflutningi.

• Sátt um öflugar auðlindagreinar

Aðgerðir beinast að því að vinna að heildstæðum umbótum í umhverfi útflutningsgreina sem reiða sig á náttúruauðlindir til lands og sjávar. Skapa þarf sátt um þær með réttlátum og skynsamlegum auðlindagjöldum samhliða umbótum sem miða að aukinni verðmætasköpun, einföldun regluverks og lágmörkun umhverfisáhrifa.

Eins og fyrr segir nær aðgerðaáætlunin til tímabilsins 2026 - 2027 en stefnt er að því að ný aðgerðaáætlun verði kynnt á u.þ.b. tveggja ára fresti.

Atvinnustefna Íslands - Vaxtarplan til 2035

Aðgerðaáætlun 2026 - 2027

Stöðugreining - Lykilviðfangsefni og áskoranir

Vefsvæði um atvinnustefnu