Kabinet stelt Commissie Toekomst Rijksdienst in

Technologische ontwikkelingen, zoals AI en digitalisering, veranderen de verhouding tussen de overheid en de samenleving. Onderwerpen als woningbouw, klimaat, migratie, veiligheid, vergrijzing en economische weerbaarheid raken steeds meer met elkaar verweven. Dat heeft invloed op de manier waarop de overheid haar werk moet doen. De ministerraad heeft daarom vandaag ingestemd met het instellen van de Commissie Toekomst Rijksdienst.

Deze commissie gaat in brede zin het functioneren van de Rijksoverheid in kaart brengen en blootleggen waar het systeem niet goed (meer) werkt. Daarbij staat de vraag centraal hoe de Rijksoverheid toekomstgerichter, efficiënter en structureel beter haar ambities kan waarmaken en daarmee ook concrete resultaten kan bereiken voor mensen en bedrijven.

De Commissie Toekomst Rijksdienst gaat met een open blik de Rijksoverheid doorlichten, zonder vooraf vastgestelde uitkomsten. Het eindproduct zijn aanbevelingen voor concrete stappen voor een slagvaardiger overheid. De planning is dat de commissie haar rapport uiterlijk in december 2026 aanbiedt.

Deze commissie gaat hiermee bijdragen aan de taskforce Slagvaardige Overheid, die werkt aan minder en eenvoudige regels, betere dienstverlening en vernieuwing van de rijksdienst.

De Commissie Toekomst Rijksdienst bestaat uit de volgende leden:

• Mevrouw H. Verhagen, voorzitter
• Mevrouw L. van Geest
• Mevrouw D.T.H. Starmans
• De heer D. Knibbe
• De heer T. Overmans

Focus op onderzoek van wereldtop en Europese samenwerking

Een van de maatregelen waar meer geld voor komt is dat universiteiten meer focus aanbrengen in hun onderzoek. Voor de ene universiteit is dat bijvoorbeeld specialiseren op onderzoek over digitalisering en AI en voor een andere op biotechnologie of veiligheid en weerbaarheid. Afgelopen jaren is gebleken dat onderzoek van wereldtop zo veel beter van de grond komt. Hier komt € 132 miljoen euro per jaar extra voor. Ook komt er € 80 miljoen per jaar extra voor wetenschappers om hen nog beter te helpen met het verkrijgen van Europese onderzoekssubsidies, waarmee nu al heel veel cruciaal onderzoek in Nederland wordt gefinancierd.

Praktijkgericht onderzoek en Einstein Telescope

Voor grote wetenschappelijke infrastructuur, zoals een nationale supercomputer en de Einstein Telescope, komt extra geld. Dit soort topinstrumenten is in de eerste plaats onmisbaar voor wetenschappers om goed onderzoek te kunnen doen. Maar in de tweede plaats trekken ze als een magneet innovaties aan, net als werkgelegenheid en regionale inkomsten over een lange periode.

Ook wil het kabinet structureel extra investeren in praktijkgericht onderzoek op het hbo (€ 69 miljoen per jaar) en onderzoek op het mbo (€ 17 miljoen per jaar). Dit onderzoek is een belangrijke bron van innovaties die direct toepasbaar zijn.

Ook voor veiligheid is extra aandacht. Daarom krijgen onderwijsinstellingen in de komende jaren extra geld, in totaal € 80 miljoen, om hen te helpen met hun kennisveiligheid en het versterken van hun cyberweerbaarheid.

Ambities

De wetenschap versterken en bezuinigingen terugdraaien past bij de ambitie die het kabinet in het coalitieakkoord heeft vastgelegd. Het is de bedoeling dat het geld vanaf komend jaar beschikbaar komt. De volgende stap is om deze investeringen, als onderdeel van de totale begroting, ter goedkeuring voor te leggen aan het Parlement. Dat gebeurt met Prinsjesdag.